قريب الله مطيع
_14 _December _2013هـ الموافق 14-12-2013م, 06:50 AM
تفسير سورۀ انفطار مکي و 19 آيه است.
بسم الله الرحمن الرحيم
إِذَا السَّمَاء انفَطَرَتْ آنگاه که آسمان بشکافد،
وَإِذَا الْكَوَاكِبُ انتَثَرَتْ و آنگاه که، ستارگان پراکنده شوند،
وَإِذَا الْبِحَارُ فُجِّرَتْ و آنگاه که درياها به هم بپيوندند،
وَإِذَا الْقُبُورُ بُعْثِرَتْ و آنگاه که قبرها زير و زبر گردند،
عَلِمَتْ نَفْسٌ مَّا قَدَّمَتْ وَأَخَّرَتْ هر کس مي داند چه چيز پيشاپيش فرستاده و چه چيز بر جاي گذاشته است.
هنگامي که آسمان شکافته مي گردد، و ستارگان پخش و پراکنده مي شوند و فرو مي ريزند و زيبائي آنها از بين مي رود و درياها بر جوشانده مي شوند و راه آن ها به هم باز مي گردد و همه به يک دريا تبديل مي شوند، و گورها زير و رو مي شوند و مردگان بيرون مي آيند و در محشر و در پيشگاه خداوند براي جزاي اعمال گرد مي آيند، در اين هنگام پرده کنار مي رود و آنچه پنهان بوده آشکار مي شود و هرکس سود و زيان خود را مي داند. در اين جا ستمگر وقتي آنچه از پيش فرستاده را مي بيند انگشتانش را گاز مي گيرد و به شقاوت هميشگي و عذاب جاودانه يقين حاصل مي نمايد. و در اين جا پرهيزگاران که کارهاي شايسته کرده اند رستگار مي شوند و نعمت پايدار و سالم ماندن از عذاب دوزخ را به دست مي آورند.
يَا أَيُّهَا الْإِنسَانُ مَا غَرَّكَ بِرَبِّكَ الْكَرِيمِ اي آدمي ، چه چيز تو را به پروردگار کريمت مغرور کرده است?
الَّذِي خَلَقَكَ فَسَوَّاكَ فَعَدَلَكَ آن که تو را بيافريد و اعضايت تمام کرد و اعتدالت بخشيد.
فِي أَيِّ صُورَةٍ مَّا شَاء رَكَّبَكَ و به هر صورتي که خواست اعضاي تو را به هم انداخت.
كَلَّا بَلْ تُكَذِّبُونَ بِالدِّينِ آگاه باشيد که شما روز جزا را دروغ مي انگاريد
وَإِنَّ عَلَيْكُمْ لَحَافِظِينَ حال آنکه بر شما، محافظاني گمارده شده اند
كِرَامًا كَاتِبِينَ کاتباني بزرگوار ،
يَعْلَمُونَ مَا تَفْعَلُونَ مي دانند که شما چه مي کنيد.
خداوند متعال با سرزنش انساني که در اداي حق خدا کوتاهي ورزيده و بر ارتکاب گناهان جرأت نموده است مي فرمايد:« يَا أَيُّهَا الْإِنسَانُ مَا غَرَّكَ بِرَبِّكَ الْكَرِيمِ» اي انسان! چه چيز تو را در برابر پروردگار بزرگوارت مغرور ساخته است؟!
آيا در انجام حقوق خداوند سستي مي ورزي؟ يا اين که عذاب او را ناچيز مي داني؟يا اين که سزا و جزاي خداوند باور نداري؟
آيا خداوند همان نيست که تو را « خَلَقَک» آفريد و از بهترين سيما برخوردارت نمود؟ « فَعَدَلَکَ» و ترکيب تو را درست و متناسب قرار داد و در بهترين شکل ها تو را آفريد؟ ! آيا شايسته تو است که نعمت خدا را که به تو انعام نموده ناسپاسي کني و احسان او را انکار نمايي؟ اين کار جز از جهالت و ستمگري و عناد تو سرچشمه نمي گيرد.
پس خداوند را ستايش کن که سيماي تو را چون سيماي سگ يا الاغ يا ديگر حيوانات قرار نداده است. بنابراين خداوند متعال فرمود:« فِي أَيِّ صُورَةٍ مَّا شَاء رَكَّبَكَ» و آنگاه به هر شکلي که خواست تو را ترکيب کرد. « كَلَّا بَلْ تُكَذِّبُونَ بِالدِّينِ» با وجود اين موعظه و پند دادن همواره به دروغ انگاشتن روز جزا ادامه مي دهيد.
شما بايد آنچه را که کرده ايد محاسبه نماييد و خداوند فرشتگاني گرامي گمارده است که گفته ها و کارهايتان را مي نويسند و آن را مي دانند. خطرات دل ها و افعال اعضا و جوارح در اين داخل است. بنابراين آنچه شايسته ي شماست اين است که اين فرشتگان را گرامي و بزرگ بداريد.
إِنَّ الْأَبْرَارَ لَفِي نَعِيمٍ هر آينه نيکوکاران در نعمتند،
وَإِنَّ الْفُجَّارَ لَفِي جَحِيمٍ و گناهکاران در جهنم
يَصْلَوْنَهَا يَوْمَ الدِّينِ در روز شمار به جهنم در آيند،
وَمَا هُمْ عَنْهَا بِغَائِبِينَ و از آن غايب نشوند
وَمَا أَدْرَاكَ مَا يَوْمُ الدِّينِ تو چه مي داني که روز شمار چيست?
ثُمَّ مَا أَدْرَاكَ مَا يَوْمُ الدِّينِ باز هم تو چه مي داني که روز شمار چيست?
يَوْمَ لَا تَمْلِكُ نَفْسٌ لِّنَفْسٍ شَيْئًا وَالْأَمْرُ يَوْمَئِذٍ لِلَّهِ روزي است که کسي براي کس ديگر هيچ کاري نتواند کرد و در آن روز فرمان فرمان خدا باشد.
«إِنَّ الْأَبْرَارَ لَفِي نَعِيمٍ» منظور از نيکان کساني هستند که حقوق خدا و حقوق بندگانش را به جاي مي آورند و در اعمال قلبي و اعمالي که توسط اعضا و جوارح انجام مي شود به نيکوکاري پايبند هستند. پس پاداش آنان نعمت قلبي و روحي و جسمي در دنيا و برزخ و آخرت است.
« وَإِنَّ الْفُجَّارَ» و بدکاران که در اداي حقوق خدا و حقوق بندگانش کوتاهي ورزيده اند و دل و اعمالشان به بدي آلوده است .« لَفِي جَحِيمٍ» در دوزخند. يعني در دنيا و برزخ و آخرت در عذابي دردناک قرار دارند.
«يَصْلَوْنَهَا يَوْمَ الدِّينِ» روزي که جزاي اعمال داده مي شود آن ها به شدت در دوزخ عذاب داده مي شوند. « وَمَا هُمْ عَنْهَا بِغَائِبِينَ » و هيچ گاه از دوزخ بيرون نمي آيند بلکه همواره در آن هستند. « وَمَا أَدْرَاكَ مَا يَوْمُ الدِّينِ؛ ثُمَّ مَا أَدْرَاكَ مَا يَوْمُ الدِّينِ» اين بيان هولناک بودن آن روز سخت است، روزي که شدت هول و هراس آن عقل ها را حيران مي نمايد.
« يَوْمَ لَا تَمْلِكُ نَفْسٌ لِّنَفْسٍ شَيْئًا» قيامت روزي است که هيچ کسي براي هيچ کسي نمي تواند کاري بکند گرچه خويشاوند و دوست باشد. در آن روز هرکس به خودش مشغول است و دنبال آزادي و رهايي کسي ديگر نيست. «وَالْأَمْرُ يَوْمَئِذٍ لِلَّهِ» و در آن روز، فرمان، فرمان خداست.پس اوست که ميان بندگان داوري مي نمايد و حق مظلوم را از ظالم و ستمگر مي گيرد. والله اعلم.
پايان تفسير سوره الانفطار
بسم الله الرحمن الرحيم
إِذَا السَّمَاء انفَطَرَتْ آنگاه که آسمان بشکافد،
وَإِذَا الْكَوَاكِبُ انتَثَرَتْ و آنگاه که، ستارگان پراکنده شوند،
وَإِذَا الْبِحَارُ فُجِّرَتْ و آنگاه که درياها به هم بپيوندند،
وَإِذَا الْقُبُورُ بُعْثِرَتْ و آنگاه که قبرها زير و زبر گردند،
عَلِمَتْ نَفْسٌ مَّا قَدَّمَتْ وَأَخَّرَتْ هر کس مي داند چه چيز پيشاپيش فرستاده و چه چيز بر جاي گذاشته است.
هنگامي که آسمان شکافته مي گردد، و ستارگان پخش و پراکنده مي شوند و فرو مي ريزند و زيبائي آنها از بين مي رود و درياها بر جوشانده مي شوند و راه آن ها به هم باز مي گردد و همه به يک دريا تبديل مي شوند، و گورها زير و رو مي شوند و مردگان بيرون مي آيند و در محشر و در پيشگاه خداوند براي جزاي اعمال گرد مي آيند، در اين هنگام پرده کنار مي رود و آنچه پنهان بوده آشکار مي شود و هرکس سود و زيان خود را مي داند. در اين جا ستمگر وقتي آنچه از پيش فرستاده را مي بيند انگشتانش را گاز مي گيرد و به شقاوت هميشگي و عذاب جاودانه يقين حاصل مي نمايد. و در اين جا پرهيزگاران که کارهاي شايسته کرده اند رستگار مي شوند و نعمت پايدار و سالم ماندن از عذاب دوزخ را به دست مي آورند.
يَا أَيُّهَا الْإِنسَانُ مَا غَرَّكَ بِرَبِّكَ الْكَرِيمِ اي آدمي ، چه چيز تو را به پروردگار کريمت مغرور کرده است?
الَّذِي خَلَقَكَ فَسَوَّاكَ فَعَدَلَكَ آن که تو را بيافريد و اعضايت تمام کرد و اعتدالت بخشيد.
فِي أَيِّ صُورَةٍ مَّا شَاء رَكَّبَكَ و به هر صورتي که خواست اعضاي تو را به هم انداخت.
كَلَّا بَلْ تُكَذِّبُونَ بِالدِّينِ آگاه باشيد که شما روز جزا را دروغ مي انگاريد
وَإِنَّ عَلَيْكُمْ لَحَافِظِينَ حال آنکه بر شما، محافظاني گمارده شده اند
كِرَامًا كَاتِبِينَ کاتباني بزرگوار ،
يَعْلَمُونَ مَا تَفْعَلُونَ مي دانند که شما چه مي کنيد.
خداوند متعال با سرزنش انساني که در اداي حق خدا کوتاهي ورزيده و بر ارتکاب گناهان جرأت نموده است مي فرمايد:« يَا أَيُّهَا الْإِنسَانُ مَا غَرَّكَ بِرَبِّكَ الْكَرِيمِ» اي انسان! چه چيز تو را در برابر پروردگار بزرگوارت مغرور ساخته است؟!
آيا در انجام حقوق خداوند سستي مي ورزي؟ يا اين که عذاب او را ناچيز مي داني؟يا اين که سزا و جزاي خداوند باور نداري؟
آيا خداوند همان نيست که تو را « خَلَقَک» آفريد و از بهترين سيما برخوردارت نمود؟ « فَعَدَلَکَ» و ترکيب تو را درست و متناسب قرار داد و در بهترين شکل ها تو را آفريد؟ ! آيا شايسته تو است که نعمت خدا را که به تو انعام نموده ناسپاسي کني و احسان او را انکار نمايي؟ اين کار جز از جهالت و ستمگري و عناد تو سرچشمه نمي گيرد.
پس خداوند را ستايش کن که سيماي تو را چون سيماي سگ يا الاغ يا ديگر حيوانات قرار نداده است. بنابراين خداوند متعال فرمود:« فِي أَيِّ صُورَةٍ مَّا شَاء رَكَّبَكَ» و آنگاه به هر شکلي که خواست تو را ترکيب کرد. « كَلَّا بَلْ تُكَذِّبُونَ بِالدِّينِ» با وجود اين موعظه و پند دادن همواره به دروغ انگاشتن روز جزا ادامه مي دهيد.
شما بايد آنچه را که کرده ايد محاسبه نماييد و خداوند فرشتگاني گرامي گمارده است که گفته ها و کارهايتان را مي نويسند و آن را مي دانند. خطرات دل ها و افعال اعضا و جوارح در اين داخل است. بنابراين آنچه شايسته ي شماست اين است که اين فرشتگان را گرامي و بزرگ بداريد.
إِنَّ الْأَبْرَارَ لَفِي نَعِيمٍ هر آينه نيکوکاران در نعمتند،
وَإِنَّ الْفُجَّارَ لَفِي جَحِيمٍ و گناهکاران در جهنم
يَصْلَوْنَهَا يَوْمَ الدِّينِ در روز شمار به جهنم در آيند،
وَمَا هُمْ عَنْهَا بِغَائِبِينَ و از آن غايب نشوند
وَمَا أَدْرَاكَ مَا يَوْمُ الدِّينِ تو چه مي داني که روز شمار چيست?
ثُمَّ مَا أَدْرَاكَ مَا يَوْمُ الدِّينِ باز هم تو چه مي داني که روز شمار چيست?
يَوْمَ لَا تَمْلِكُ نَفْسٌ لِّنَفْسٍ شَيْئًا وَالْأَمْرُ يَوْمَئِذٍ لِلَّهِ روزي است که کسي براي کس ديگر هيچ کاري نتواند کرد و در آن روز فرمان فرمان خدا باشد.
«إِنَّ الْأَبْرَارَ لَفِي نَعِيمٍ» منظور از نيکان کساني هستند که حقوق خدا و حقوق بندگانش را به جاي مي آورند و در اعمال قلبي و اعمالي که توسط اعضا و جوارح انجام مي شود به نيکوکاري پايبند هستند. پس پاداش آنان نعمت قلبي و روحي و جسمي در دنيا و برزخ و آخرت است.
« وَإِنَّ الْفُجَّارَ» و بدکاران که در اداي حقوق خدا و حقوق بندگانش کوتاهي ورزيده اند و دل و اعمالشان به بدي آلوده است .« لَفِي جَحِيمٍ» در دوزخند. يعني در دنيا و برزخ و آخرت در عذابي دردناک قرار دارند.
«يَصْلَوْنَهَا يَوْمَ الدِّينِ» روزي که جزاي اعمال داده مي شود آن ها به شدت در دوزخ عذاب داده مي شوند. « وَمَا هُمْ عَنْهَا بِغَائِبِينَ » و هيچ گاه از دوزخ بيرون نمي آيند بلکه همواره در آن هستند. « وَمَا أَدْرَاكَ مَا يَوْمُ الدِّينِ؛ ثُمَّ مَا أَدْرَاكَ مَا يَوْمُ الدِّينِ» اين بيان هولناک بودن آن روز سخت است، روزي که شدت هول و هراس آن عقل ها را حيران مي نمايد.
« يَوْمَ لَا تَمْلِكُ نَفْسٌ لِّنَفْسٍ شَيْئًا» قيامت روزي است که هيچ کسي براي هيچ کسي نمي تواند کاري بکند گرچه خويشاوند و دوست باشد. در آن روز هرکس به خودش مشغول است و دنبال آزادي و رهايي کسي ديگر نيست. «وَالْأَمْرُ يَوْمَئِذٍ لِلَّهِ» و در آن روز، فرمان، فرمان خداست.پس اوست که ميان بندگان داوري مي نمايد و حق مظلوم را از ظالم و ستمگر مي گيرد. والله اعلم.
پايان تفسير سوره الانفطار