قريب الله مطيع
_14 _December _2013هـ الموافق 14-12-2013م, 06:41 AM
تفسير سورۀ تکوير مکي و 29 آيه است.
بسم الله الرحمن الرحيم
إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ چون خورشيد بي فروغ شود،
وَإِذَا النُّجُومُ انكَدَرَتْ و چون، ستارگان فرو ريزند
وَإِذَا الْجِبَالُ سُيِّرَتْ و چون کوهها از جاي خود بشوند،
وَإِذَا الْعِشَارُ عُطِّلَتْ و چون شتران آبستن به حال خود رها شوند،
وَإِذَا الْوُحُوشُ حُشِرَتْ و چون وحوش گرد آورده شوند،
وَإِذَا الْبِحَارُ سُجِّرَتْ و چون درياها آتش گيرند،
وَإِذَا النُّفُوسُ زُوِّجَتْ و چون روحها با تنها قرين گردند،
وَإِذَا الْمَوْؤُودَةُ سُئِلَتْ و چون از دختر زنده به گور شده پرسيده شود که
بِأَيِّ ذَنبٍ قُتِلَتْ به چه گناهي کشته شده ، است،
وَإِذَا الصُّحُفُ نُشِرَتْ و چون صحيفه ها باز شوند،
وَإِذَا السَّمَاء كُشِطَتْ و چون آسمان از جاي خود کنده شود،
وَإِذَا الْجَحِيمُ سُعِّرَتْ و چون جهنم افروخته گردد،
وَإِذَا الْجَنَّةُ أُزْلِفَتْ و چون بهشت را پيش آورند ،
عَلِمَتْ نَفْسٌ مَّا أَحْضَرَتْ هر کس بداند که چه حاضر آورده است.
وقتي اين امور وحشتناک اتفاق افتاد مردم مشخص مي گردند و هرکس مي داند که براي آخرت خود چه کاري کرده است، و خوب و بدي را که انجام داده مي داند . چون در روز قيامت خورشيد در هم پيچيده مي شود و ماه بي نور مي گردد و خورشيد و ماه در آتش انداخته مي شوند.
« وَإِذَا النُّجُومُ انكَدَرَتْ» و آن گاه که ستارگان تغيير کنند و پراکنده شوند. « وَإِذَا الْجِبَالُ سُيِّرَتْ» و آن وقت که کوه ها چون ريگ به حرکت درآيند و سپس چون پشم رنگين به هوا روند. آن هنگام تغيير مي کنند و به غباري پراکنده تبديل مي شوند از جاي خود برکنده مي شوند.
« وَإِذَا الْعِشَارُ عُطِّلَتْ» در آن روز مردم گرانبهاترين اموال خود را که در همه اوقات مواظب آن بودند رها مي کنند چون چيزي آمده که آن اموال گرانبها را از يادشان برده است. به شتران ماده اي اشاره کرد که بچه هايشان به دنبالشان است. و اين گرانبهاترين و ارزشمندترين اموال عرب بود.
« وَإِذَا الْوُحُوشُ حُشِرَتْ» و هنگاميکه حيوانات وحشي در روز قيامت گردآورده مي شوند تا خداوند قصاص برخي را از ديگري بگيرد و بندگان کمال عدالت و دادگري خداوند را مي بينند زيرا او انتقام بز بي شاخ را از بز شاخ دار مي ستاند. سپس به آن ها مي گويد نابود شويد.
« وَإِذَا الْبِحَارُ سُجِّرَتْ» و هنگامي که درياها افروخته مي شوند و با آن وسعت و بزرگي که آتش تبديل مي گردند . « وَإِذَا النُّفُوسُ زُوِّجَتْ» يعني هرکس با همانند خود جفت مي گردد؛ پس نيکوکاران با نيکوکاران جمع مي شوند و بزهکاران با بزهکاران جمع مي گردند
مومن با حور بهشتي همسر و جفت مي گردد و کافر با شيطان جفت مي شود و اين همانند آن است که خداوند متعال مي فرمايد:« وَسيِقَ الَّذينَ کَفَرُوا إِلَي جَهَنَّمَ زُمَراً» و کافران گروه گروه به سوي دوزخ رانده مي شوند.
« وَسِيقَ الَّذينَ اتَّقُوا رَبَّهُم إِلَي الجَنَّةِ زُمَراً» و پرهيزگاران گروه گروه به سوي بهشت برده مي شوند. « احشَرُوا الَّذيِنَ ظَلَمُوا وَأَزوَاجَهُم» ستمکاران را به همراه همسرانشان گرد آوريد. « وَإِذَا الْمَوْؤُودَةُ سُئِلَتْ» و هنگامي که از دختر زنده به گور شده پرسيده مي شود. جاهلان دختران را زنده به گور مي کردند و آن ها گناهي جز اين نداشتند که پدرشان از فقر مي ترسيد.
پس پرسيده مي شود:« بِأَيِّ ذَنبٍ قُتِلَتْ» اين دختران به چه گناهي کشته شده اند؟ مشخص است که گناهي مرتکب نشده اند، اما اين سوال براي سرزنش و توبيخ قاتلان آن ها است. « وَإِذَا الصُّحُفُ نُشِرَتْ» و هنگامي که نامه هاي اعمال که هر بد و نيکي در آن نوشته شده گشوده مي شوند و هريک به صاحب آن داده مي شود. پس برخي نامه ي اعمالشان را به دست راستشان گرفته اند و برخي نامه اعمال را در دست چپ يا پشت سر گرفته اند.
« وَإِذَا السَّمَاء كُشِطَتْ» و هنگامي که آسمان از بين مي رود، همان طور که خداوند متعال مي فرمايد:« يَوم تَشَقَّقُ السَّمَاءُ بِالغَممِ» روزي که آسمان با ابرها پاره مي گردد.« يَومَ نَطوِي السَّماءَ کَطَيّ السِّجِلّ لِلکُتُبِ» روزي که آسمان را درهم مي پيچيم، همان طور که سجل، کتاب ها را درهم مي پيچد. «وَالارضُ جَميعاَ قَبضَتُهُ يَومَ القِيَمَةِ وَالسَّمَوتُ مَطوِيَّتُ بِيَمينِهِ» و تمام زمين در روز قيامت در قبضه اوست و آسمان ها با دست راست او پيچيده مي شوند.
« وَإِذَا الْجَحِيمُ سُعِّرَتْ» و هنگامي که جهنم برافروخته مي شود و چنان شعله ور مي گردد که قبلا آن گونه مشتعل نبوده است. « وَإِذَا الْجَنَّةُ أُزْلِفَتْ» و هنگامي که بهشت براي پرهيزگاران نزديک آورده مي شود.
« عَلِمَتْ نَفْسٌ مَّا أَحْضَرَتْ» هرکس اعمالي را که نزد او حاضر و نمايان است و پيش تر انجام داده است مي داند. همان طور که خداوند متعال مي فرمايد:« وَوَجَدُوا مَا عَمِلُوا حَاضِراَ َ » و آنچه را که کرده اند حاضر و آماده مي يابند. اين صفت هايي که خداوند براي قيامت بيان کرده است که دل ها را به تکان و بدن ها را به لرزه در مي آورد و هراس آن همه را فرا مي گيرد و خردمند را تحريک مي کند تا براي آن روز آمادگي حاصل نمايند و آن ها را از هر آنچه که باعث سرزنش مي گردد باز مي دارد. بنابراين برخي از سلف گفته اند: هرکس مي خواهد به قيامت بنگرد آن گونه که آن را با چشم خود مشاهده مي کند، بايد به سوره « إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ» بينديشد.
بسم الله الرحمن الرحيم
إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ چون خورشيد بي فروغ شود،
وَإِذَا النُّجُومُ انكَدَرَتْ و چون، ستارگان فرو ريزند
وَإِذَا الْجِبَالُ سُيِّرَتْ و چون کوهها از جاي خود بشوند،
وَإِذَا الْعِشَارُ عُطِّلَتْ و چون شتران آبستن به حال خود رها شوند،
وَإِذَا الْوُحُوشُ حُشِرَتْ و چون وحوش گرد آورده شوند،
وَإِذَا الْبِحَارُ سُجِّرَتْ و چون درياها آتش گيرند،
وَإِذَا النُّفُوسُ زُوِّجَتْ و چون روحها با تنها قرين گردند،
وَإِذَا الْمَوْؤُودَةُ سُئِلَتْ و چون از دختر زنده به گور شده پرسيده شود که
بِأَيِّ ذَنبٍ قُتِلَتْ به چه گناهي کشته شده ، است،
وَإِذَا الصُّحُفُ نُشِرَتْ و چون صحيفه ها باز شوند،
وَإِذَا السَّمَاء كُشِطَتْ و چون آسمان از جاي خود کنده شود،
وَإِذَا الْجَحِيمُ سُعِّرَتْ و چون جهنم افروخته گردد،
وَإِذَا الْجَنَّةُ أُزْلِفَتْ و چون بهشت را پيش آورند ،
عَلِمَتْ نَفْسٌ مَّا أَحْضَرَتْ هر کس بداند که چه حاضر آورده است.
وقتي اين امور وحشتناک اتفاق افتاد مردم مشخص مي گردند و هرکس مي داند که براي آخرت خود چه کاري کرده است، و خوب و بدي را که انجام داده مي داند . چون در روز قيامت خورشيد در هم پيچيده مي شود و ماه بي نور مي گردد و خورشيد و ماه در آتش انداخته مي شوند.
« وَإِذَا النُّجُومُ انكَدَرَتْ» و آن گاه که ستارگان تغيير کنند و پراکنده شوند. « وَإِذَا الْجِبَالُ سُيِّرَتْ» و آن وقت که کوه ها چون ريگ به حرکت درآيند و سپس چون پشم رنگين به هوا روند. آن هنگام تغيير مي کنند و به غباري پراکنده تبديل مي شوند از جاي خود برکنده مي شوند.
« وَإِذَا الْعِشَارُ عُطِّلَتْ» در آن روز مردم گرانبهاترين اموال خود را که در همه اوقات مواظب آن بودند رها مي کنند چون چيزي آمده که آن اموال گرانبها را از يادشان برده است. به شتران ماده اي اشاره کرد که بچه هايشان به دنبالشان است. و اين گرانبهاترين و ارزشمندترين اموال عرب بود.
« وَإِذَا الْوُحُوشُ حُشِرَتْ» و هنگاميکه حيوانات وحشي در روز قيامت گردآورده مي شوند تا خداوند قصاص برخي را از ديگري بگيرد و بندگان کمال عدالت و دادگري خداوند را مي بينند زيرا او انتقام بز بي شاخ را از بز شاخ دار مي ستاند. سپس به آن ها مي گويد نابود شويد.
« وَإِذَا الْبِحَارُ سُجِّرَتْ» و هنگامي که درياها افروخته مي شوند و با آن وسعت و بزرگي که آتش تبديل مي گردند . « وَإِذَا النُّفُوسُ زُوِّجَتْ» يعني هرکس با همانند خود جفت مي گردد؛ پس نيکوکاران با نيکوکاران جمع مي شوند و بزهکاران با بزهکاران جمع مي گردند
مومن با حور بهشتي همسر و جفت مي گردد و کافر با شيطان جفت مي شود و اين همانند آن است که خداوند متعال مي فرمايد:« وَسيِقَ الَّذينَ کَفَرُوا إِلَي جَهَنَّمَ زُمَراً» و کافران گروه گروه به سوي دوزخ رانده مي شوند.
« وَسِيقَ الَّذينَ اتَّقُوا رَبَّهُم إِلَي الجَنَّةِ زُمَراً» و پرهيزگاران گروه گروه به سوي بهشت برده مي شوند. « احشَرُوا الَّذيِنَ ظَلَمُوا وَأَزوَاجَهُم» ستمکاران را به همراه همسرانشان گرد آوريد. « وَإِذَا الْمَوْؤُودَةُ سُئِلَتْ» و هنگامي که از دختر زنده به گور شده پرسيده مي شود. جاهلان دختران را زنده به گور مي کردند و آن ها گناهي جز اين نداشتند که پدرشان از فقر مي ترسيد.
پس پرسيده مي شود:« بِأَيِّ ذَنبٍ قُتِلَتْ» اين دختران به چه گناهي کشته شده اند؟ مشخص است که گناهي مرتکب نشده اند، اما اين سوال براي سرزنش و توبيخ قاتلان آن ها است. « وَإِذَا الصُّحُفُ نُشِرَتْ» و هنگامي که نامه هاي اعمال که هر بد و نيکي در آن نوشته شده گشوده مي شوند و هريک به صاحب آن داده مي شود. پس برخي نامه ي اعمالشان را به دست راستشان گرفته اند و برخي نامه اعمال را در دست چپ يا پشت سر گرفته اند.
« وَإِذَا السَّمَاء كُشِطَتْ» و هنگامي که آسمان از بين مي رود، همان طور که خداوند متعال مي فرمايد:« يَوم تَشَقَّقُ السَّمَاءُ بِالغَممِ» روزي که آسمان با ابرها پاره مي گردد.« يَومَ نَطوِي السَّماءَ کَطَيّ السِّجِلّ لِلکُتُبِ» روزي که آسمان را درهم مي پيچيم، همان طور که سجل، کتاب ها را درهم مي پيچد. «وَالارضُ جَميعاَ قَبضَتُهُ يَومَ القِيَمَةِ وَالسَّمَوتُ مَطوِيَّتُ بِيَمينِهِ» و تمام زمين در روز قيامت در قبضه اوست و آسمان ها با دست راست او پيچيده مي شوند.
« وَإِذَا الْجَحِيمُ سُعِّرَتْ» و هنگامي که جهنم برافروخته مي شود و چنان شعله ور مي گردد که قبلا آن گونه مشتعل نبوده است. « وَإِذَا الْجَنَّةُ أُزْلِفَتْ» و هنگامي که بهشت براي پرهيزگاران نزديک آورده مي شود.
« عَلِمَتْ نَفْسٌ مَّا أَحْضَرَتْ» هرکس اعمالي را که نزد او حاضر و نمايان است و پيش تر انجام داده است مي داند. همان طور که خداوند متعال مي فرمايد:« وَوَجَدُوا مَا عَمِلُوا حَاضِراَ َ » و آنچه را که کرده اند حاضر و آماده مي يابند. اين صفت هايي که خداوند براي قيامت بيان کرده است که دل ها را به تکان و بدن ها را به لرزه در مي آورد و هراس آن همه را فرا مي گيرد و خردمند را تحريک مي کند تا براي آن روز آمادگي حاصل نمايند و آن ها را از هر آنچه که باعث سرزنش مي گردد باز مي دارد. بنابراين برخي از سلف گفته اند: هرکس مي خواهد به قيامت بنگرد آن گونه که آن را با چشم خود مشاهده مي کند، بايد به سوره « إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ» بينديشد.