قريب الله مطيع
_13 _December _2013هـ الموافق 13-12-2013م, 04:26 AM
درس چهارم تفسير سورۀ النبأ (31-40)
إِنَّ لِلْمُتَّقِينَ مَفَازًا پرهيزگاران را جايي است در امان از هر آسيب،
حَدَائِقَ وَأَعْنَابًا بستانها و تاکستانها،
وَكَوَاعِبَ أَتْرَابًا و دختراني همسال، با پستانهاي بر آمده ،
وَكَأْسًا دِهَاقًا و جامهاي پر
لَّا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًا وَلَا كِذَّابًا نه سخن بيهوده شنوند و نه دروغ
جَزَاء مِّن رَّبِّكَ عَطَاء حِسَابًا و اين پاداشي است کافي ، از جانب پروردگارت
وقتي حالت گناهکاران را بيان کرد، سرانجام پرهيزگاران را نيز ذکر نمود و فرمود:« إِنَّ لِلْمُتَّقِينَ مَفَازًا» بي گمان کساني که با انجام عبادت الهي و دوري از نافرماني اش از خشم و ناخشنودي خداوند دوري و پرهيز کرده اند، رستگاري و موفقيت و نجات از جهنم بهره ايشان است.
« حَدَائِقَ وَأَعْنَابًا» باغ هايي که انواع درختان و انواع ميوه ها و انواع انگورها را در بردارند. در ميان اين باغ ها رودها روان است . انگور را به طور خاص بيان کرد چون مهم است و در اين باغ ها به کثرت وجود دارد.
آن ها در بهشت آن گونه که دل مي خواهد همسراني دارند، « وَكَوَاعِبَ أَتْرَابًا» دختران نوجوان نارپستان هم سن و سال. معمولا افراد هم سن و سال يکديگر را دوست مي دارند و از هم لذّت مي برند. و سنّي که آن ها در آن هستند سي و سه سالگي است که بهترين سن جواني است.
« وَكَأْسًا دِهَاقًا» و جامي پر از شراب که مايه لّذت نوشندگان است. « لَّا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًا» يعني آن ها در بهشت سخن بيهوده و بي فايده اي نمي شنوند. « وَلَا كِذَّابًا» و نه گناهي مي شنوند. همانطور که خداوند متعال مي فرمايد:« لَا يَسمَعُونَ فِيهَا لَغَوَا وَلَا تَأثيِماً؛ إِلَّا قِيَلا سَلَمَاَ سَلَمَاَ» آن چه در آن جا سخن بيهوده و گناهي نمي شنوند. آنچه مي شنوند واژه زيباي سلام است.
و خداوند اين پاداش بزرگ را از سر فضل و احسان خودش به آنها عطا کرده است. « جَزَاء مِّن رَّبِّكَ عَطَاء حِسَابًا» به سبب اعمالي که خداوند توفيق انجامش را به آن ها داده و آن را سببي براي رسيدن به نعمت هاي الهي قرار داده است اين پاداش بزرگ را دريافته اند.
رَبِّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا الرحْمَنِ لَا يَمْلِكُونَ مِنْهُ خِطَابًا پروردگار آسمانها و زمين و آنچه ميان آنهاست آن خداي رحمان ، که کس را به او ياراي خطاب نباشد.
يَوْمَ يَقُومُ الرُّوحُ وَالْمَلَائِكَةُ صَفًّا لَّا يَتَكَلَّمُونَ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرحْمَنُ وَقَالَ صَوَابًا روزي که روح و فرشتگان به صف مي ايستند ، و کس سخن نمي گويد مگر آنکه خداي رحمان به او رخصت دهد و او سخن به صواب گويد
ذَلِكَ الْيَوْمُ الْحَقُّ فَمَن شَاء اتَّخَذَ إِلَى رَبِّهِ مَآبًا آن روز روزي است آمدني پس هر که خواهد به سوي پروردگارش بازگردد
إِنَّا أَنذَرْنَاكُمْ عَذَابًا قَرِيبًا يَوْمَ يَنظُرُ الْمَرْءُ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُ وَيَقُولُ الْكَافِرُ يَا لَيْتَنِي كُنتُ تُرَابًا ما شما را از عذابي نزديک مي ترسانيم : روزي که آدمي هر چه را پيشاپيش فرستاده است مي نگرد و کافر مي گويد : اي کاش من خاک مي بودم
کسي که اين نعمت ها را به آنان بخشيده پروردگارشان است. « رَبِّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا» پروردگار آسمان ها و زمين و آنچه بين آن هاست. کسي که آسمان ها و زمين را آفريده سامان داده است، « الرحْمَنِ» خداوند مهرباني که رحمت او همه چيز را فرا گرفته و او آن ها را پرورش داده و بر آنان رحم نموده ودر حقّشان لطف کرده است تا اين نعمت ها را به دست آورند.
سپس عظمت و فرمانروايي بزرگ خداوند را در روز قيامت بيان کرد که همه مردم در آن روز ساکت هستند و سخن نمي گويند.« لَا يَمْلِكُونَ مِنْهُ خِطَابًا» از عظمت خداوند نمي تواند سخني بگويد، مگر کسي که خدا به او اجازه بدهد و سخن درستي بگويد. پس هيچ کس نمي تواند سخني بگويد مگر با اين دو شرط: يکي اين که خداوند به او اجازه سخن گفتن را بدهد، دوم اين که سخن درستي بگويد. چون « ذَلِكَ الْيَوْمُ الْحَقُّ» آن روز حق است و باطل در آن راه ندارد و دروغ فايده اي نخواهد داشت.
« يَوْمَ يَقُومُ الرُّوحُ وَالْمَلَائِكَةُ صَفًّا» آن روزي است که جبرئيل عليه السلام که برترين فرشتگان است و ديگر فرشتگان همه به صف مي ايستند و در برابر خداوند فروتن مي باشند. «لَّا يَتَكَلَّمُونَ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرحْمَنُ وَقَالَ صَوَابًا» و سخن نمي گويند: مگر کسي که خداوند مهربان به او اجازه دهد و او نيز سخن راست و درست بگويد.
وقتي ترغيب نمود و بيم داد و مژده و هشدار داد و فرمود:« ذَلِكَ الْيَوْمُ الْحَقُّ فَمَن شَاء اتَّخَذَ إِلَى رَبِّهِ مَآبًا» آن روز راستين است، پس هرکس بخواهد بازگشتگاهي نيک به سوي پروردگارش بجويد.
« إِنَّا أَنذَرْنَاكُمْ عَذَابًا قَرِيبًا» به راستي ما شما را از عذابي نزديک بيم مي دهيم. چون آن عذاب نزديک است و خواهد آمد و هر آنچه که مي آيد نزديک است. « يَوْمَ يَنظُرُ الْمَرْءُ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُ» در آن روز هرکس آنچه را که براي آن روز پيش فرستاده است نظاره مي کند. يعني به چيزي نگاه مي کند که برايش اهميت دارد و به سويش پناه مي برد. پس در اين جهان بنگريد که براي جهان آخرت چه چيزي پيش مي فرستيد.
« يَآَيُّهَا الذَّينَ ءَامَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَلَتَنظُر نَفسُ مَّا قَدَّمَت لِغَدِ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللهَ خَبِيرِ بِمَا تَعلَمُونَ» اي مومنان! از خدا پروا بداريد، و هرکس بنگرد که براي فردا چه آماده کرده است. و از خدا پروا بداريد، بي گمان خداوند به آنچه مي کنيد آگاه است . پس اگر در آن روز خير و خوبي يافت بايد خدا را ستايش کند و اگر غير از آن را يافت جز خودش کسي را ملامت نکند.
بنابراين کافران در روز قيامت از شدّت حسرت و ندامت آرزوي مرگ مي کنند. « وَيَقُولُ الْكَافِرُ يَا لَيْتَنِي كُنتُ تُرَابًا » و کافر مي گويد: « اي کاش من خاک مي بودم!» از خداوند مي خواهيم که ما را از کفر و همه بدي ها دور بدارد بي گمان او بخشنده بزرگوار است.
پايان تفسير سوره ي النباء
إِنَّ لِلْمُتَّقِينَ مَفَازًا پرهيزگاران را جايي است در امان از هر آسيب،
حَدَائِقَ وَأَعْنَابًا بستانها و تاکستانها،
وَكَوَاعِبَ أَتْرَابًا و دختراني همسال، با پستانهاي بر آمده ،
وَكَأْسًا دِهَاقًا و جامهاي پر
لَّا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًا وَلَا كِذَّابًا نه سخن بيهوده شنوند و نه دروغ
جَزَاء مِّن رَّبِّكَ عَطَاء حِسَابًا و اين پاداشي است کافي ، از جانب پروردگارت
وقتي حالت گناهکاران را بيان کرد، سرانجام پرهيزگاران را نيز ذکر نمود و فرمود:« إِنَّ لِلْمُتَّقِينَ مَفَازًا» بي گمان کساني که با انجام عبادت الهي و دوري از نافرماني اش از خشم و ناخشنودي خداوند دوري و پرهيز کرده اند، رستگاري و موفقيت و نجات از جهنم بهره ايشان است.
« حَدَائِقَ وَأَعْنَابًا» باغ هايي که انواع درختان و انواع ميوه ها و انواع انگورها را در بردارند. در ميان اين باغ ها رودها روان است . انگور را به طور خاص بيان کرد چون مهم است و در اين باغ ها به کثرت وجود دارد.
آن ها در بهشت آن گونه که دل مي خواهد همسراني دارند، « وَكَوَاعِبَ أَتْرَابًا» دختران نوجوان نارپستان هم سن و سال. معمولا افراد هم سن و سال يکديگر را دوست مي دارند و از هم لذّت مي برند. و سنّي که آن ها در آن هستند سي و سه سالگي است که بهترين سن جواني است.
« وَكَأْسًا دِهَاقًا» و جامي پر از شراب که مايه لّذت نوشندگان است. « لَّا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًا» يعني آن ها در بهشت سخن بيهوده و بي فايده اي نمي شنوند. « وَلَا كِذَّابًا» و نه گناهي مي شنوند. همانطور که خداوند متعال مي فرمايد:« لَا يَسمَعُونَ فِيهَا لَغَوَا وَلَا تَأثيِماً؛ إِلَّا قِيَلا سَلَمَاَ سَلَمَاَ» آن چه در آن جا سخن بيهوده و گناهي نمي شنوند. آنچه مي شنوند واژه زيباي سلام است.
و خداوند اين پاداش بزرگ را از سر فضل و احسان خودش به آنها عطا کرده است. « جَزَاء مِّن رَّبِّكَ عَطَاء حِسَابًا» به سبب اعمالي که خداوند توفيق انجامش را به آن ها داده و آن را سببي براي رسيدن به نعمت هاي الهي قرار داده است اين پاداش بزرگ را دريافته اند.
رَبِّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا الرحْمَنِ لَا يَمْلِكُونَ مِنْهُ خِطَابًا پروردگار آسمانها و زمين و آنچه ميان آنهاست آن خداي رحمان ، که کس را به او ياراي خطاب نباشد.
يَوْمَ يَقُومُ الرُّوحُ وَالْمَلَائِكَةُ صَفًّا لَّا يَتَكَلَّمُونَ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرحْمَنُ وَقَالَ صَوَابًا روزي که روح و فرشتگان به صف مي ايستند ، و کس سخن نمي گويد مگر آنکه خداي رحمان به او رخصت دهد و او سخن به صواب گويد
ذَلِكَ الْيَوْمُ الْحَقُّ فَمَن شَاء اتَّخَذَ إِلَى رَبِّهِ مَآبًا آن روز روزي است آمدني پس هر که خواهد به سوي پروردگارش بازگردد
إِنَّا أَنذَرْنَاكُمْ عَذَابًا قَرِيبًا يَوْمَ يَنظُرُ الْمَرْءُ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُ وَيَقُولُ الْكَافِرُ يَا لَيْتَنِي كُنتُ تُرَابًا ما شما را از عذابي نزديک مي ترسانيم : روزي که آدمي هر چه را پيشاپيش فرستاده است مي نگرد و کافر مي گويد : اي کاش من خاک مي بودم
کسي که اين نعمت ها را به آنان بخشيده پروردگارشان است. « رَبِّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا» پروردگار آسمان ها و زمين و آنچه بين آن هاست. کسي که آسمان ها و زمين را آفريده سامان داده است، « الرحْمَنِ» خداوند مهرباني که رحمت او همه چيز را فرا گرفته و او آن ها را پرورش داده و بر آنان رحم نموده ودر حقّشان لطف کرده است تا اين نعمت ها را به دست آورند.
سپس عظمت و فرمانروايي بزرگ خداوند را در روز قيامت بيان کرد که همه مردم در آن روز ساکت هستند و سخن نمي گويند.« لَا يَمْلِكُونَ مِنْهُ خِطَابًا» از عظمت خداوند نمي تواند سخني بگويد، مگر کسي که خدا به او اجازه بدهد و سخن درستي بگويد. پس هيچ کس نمي تواند سخني بگويد مگر با اين دو شرط: يکي اين که خداوند به او اجازه سخن گفتن را بدهد، دوم اين که سخن درستي بگويد. چون « ذَلِكَ الْيَوْمُ الْحَقُّ» آن روز حق است و باطل در آن راه ندارد و دروغ فايده اي نخواهد داشت.
« يَوْمَ يَقُومُ الرُّوحُ وَالْمَلَائِكَةُ صَفًّا» آن روزي است که جبرئيل عليه السلام که برترين فرشتگان است و ديگر فرشتگان همه به صف مي ايستند و در برابر خداوند فروتن مي باشند. «لَّا يَتَكَلَّمُونَ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرحْمَنُ وَقَالَ صَوَابًا» و سخن نمي گويند: مگر کسي که خداوند مهربان به او اجازه دهد و او نيز سخن راست و درست بگويد.
وقتي ترغيب نمود و بيم داد و مژده و هشدار داد و فرمود:« ذَلِكَ الْيَوْمُ الْحَقُّ فَمَن شَاء اتَّخَذَ إِلَى رَبِّهِ مَآبًا» آن روز راستين است، پس هرکس بخواهد بازگشتگاهي نيک به سوي پروردگارش بجويد.
« إِنَّا أَنذَرْنَاكُمْ عَذَابًا قَرِيبًا» به راستي ما شما را از عذابي نزديک بيم مي دهيم. چون آن عذاب نزديک است و خواهد آمد و هر آنچه که مي آيد نزديک است. « يَوْمَ يَنظُرُ الْمَرْءُ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُ» در آن روز هرکس آنچه را که براي آن روز پيش فرستاده است نظاره مي کند. يعني به چيزي نگاه مي کند که برايش اهميت دارد و به سويش پناه مي برد. پس در اين جهان بنگريد که براي جهان آخرت چه چيزي پيش مي فرستيد.
« يَآَيُّهَا الذَّينَ ءَامَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَلَتَنظُر نَفسُ مَّا قَدَّمَت لِغَدِ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللهَ خَبِيرِ بِمَا تَعلَمُونَ» اي مومنان! از خدا پروا بداريد، و هرکس بنگرد که براي فردا چه آماده کرده است. و از خدا پروا بداريد، بي گمان خداوند به آنچه مي کنيد آگاه است . پس اگر در آن روز خير و خوبي يافت بايد خدا را ستايش کند و اگر غير از آن را يافت جز خودش کسي را ملامت نکند.
بنابراين کافران در روز قيامت از شدّت حسرت و ندامت آرزوي مرگ مي کنند. « وَيَقُولُ الْكَافِرُ يَا لَيْتَنِي كُنتُ تُرَابًا » و کافر مي گويد: « اي کاش من خاک مي بودم!» از خداوند مي خواهيم که ما را از کفر و همه بدي ها دور بدارد بي گمان او بخشنده بزرگوار است.
پايان تفسير سوره ي النباء