قريب الله مطيع
_13 _December _2013هـ الموافق 13-12-2013م, 04:21 AM
تفسير سورۀ النبأ (17-30)
إِنَّ يَوْمَ الْفَصْلِ كَانَ مِيقَاتًا هر آينه روز داوري روزي است معين
يَوْمَ يُنفَخُ فِي الصُّورِ فَتَأْتُونَ أَفْوَاجًا روزي که در صور دميده شود و شما فوج فوج بياييد
وَفُتِحَتِ السَّمَاء فَكَانَتْ أَبْوَابًا آسمان شکافته شود و هر شکاف دري باشد
وَسُيِّرَتِ الْجِبَالُ فَكَانَتْ سَرَابًا و کوهها روان شوند، و غبار گردند
إِنَّ جَهَنَّمَ كَانَتْ مِرْصَادًا جهنم در انتظار باشد
لِلْطَّاغِينَ مَآبًا طاغيان، را منزلگاهي است
لَابِثِينَ فِيهَا أَحْقَابًا زماني دراز در آنجا درنگ کنند
لَّا يَذُوقُونَ فِيهَا بَرْدًا وَلَا شَرَابًا نه خنکي چشند و نه آب ،
إِلَّا حَمِيمًا وَغَسَّاقًا جز آب جوشان و خون و چرک
جَزَاء وِفَاقًا اين کيفري است برابر کردار
إِنَّهُمْ كَانُوا لَا يَرْجُونَ حِسَابًا زيرا آنان به روز حساب اميد نداشتند
وَكَذَّبُوا بِآيَاتِنَا كِذَّابًا و آيات ما را به سختي تکذيب مي کردند
وَكُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْنَاهُ كِتَابًا و ما همه چيز را در کتابي شماره کرده ايم
فَذُوقُوا فَلَن نَّزِيدَكُمْ إِلَّا عَذَابًا پس بچشيد که جز بر شکنجه شما نخواهيم افزود
خداوند آنچه را که در روز قيامت رخ مي دهد بيان کرد؛ قيامتي که تکذيب کنندگان از آن مي پرسند و مخالفان ستيزه جو آن را انکار مي کنند. و فرمود که آن روزي بزرگ است و آن را خداوند ميعادي براي خلق قرار داده است:« يُنفَخُ فِي الصُّورِ فَتَأْتُونَ أَفْوَاجًا» در صور دميده مي شود و آن گاه شما دسته دسته و گروه گروه مي آئيد و در آن انواع زلزله و آشفتگي ها پيش مي آيد که کودک را پير مي کند و دل ها را به تکان مي اندازد، و کوه ها به حرکت در مي آيند تا به صورت غباري پراکنده در مي آيند و آسمان پاره مي گردد و چند دروازه در آن پديد مي آيد و خداوند ميان خلائق با حکم عادلانه اش داوري مي نمايد و آتش جهنم را که براي سرکشان آماده کرده و جايگاه آنان قرار داده است افروخته مي شود و آن ها تا مدّت زماني طولاني در آن ماندگار خواهند بود.
« أَحْقَابًا» احقاب جمع حقب است و حقب آن گونه که بسياري از مفّسران گفته اند: هشتاد سال يک حقب است.
وقتي وارد دوزخ مي گردند:« لَّا يَذُوقُونَ فِيهَا بَرْدًا وَلَا شَرَابًا» در آن جا نه هواي خنکي مي چشند و نه نوشيدني گوارائي مي نوشند. يعني نه چيزي مي يابند که تن و بدنشان را خنک کند و نه نوشيدني مي يابند که تشنگي آن ها را رفع نمايد.
« إِلَّا حَمِيمًا وَغَسَّاقًا» آنچه مي يابند و مي نوشند فقط آب جوش و داغي است که چهره هايشان را بريان و روده هايشان را پاره پاره مي نمايد. و چيزي ديگر که مي نوشند خونابه و زردآبه است که از بدن دوزخيان بيرون مي آيد و بسيار بدبو و بدمزه است.
آن ها سزاوار اين عقوبت هاي خطرناک و زشت گرديده اند چون اين عقوبت ها در برابر کارهايي که مي کرده اند سزاي مناسب آن هاست و خداوند بر آن ها ستم نکرده بلکه خودشان بر خويشتن ستم نموده اند.
بنابراين اعمالشان را که به سبب آن سزاوار اين سزا گشته اند، ذکر نمود و فرمود:« إِنَّهُمْ كَانُوا لَا يَرْجُونَ حِسَابًا» آنان به زنده شدن پس از مرگ و به اين که خداوند مردم را بر کارهاي نيک و بد جزا و سزا خواهد داد،ايمان نداشتند. بنابراين براي آخرت خود عمل نکردند.
« وَكَذَّبُوا بِآيَاتِنَا كِذَّابًا» و آيات ما را به صورت صريح و روشن تکذيب کردند؛ معجزات نزد آن ها آمد اما آنان با آن مخالفت ورزيدند. « وَكُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْنَاهُ كِتَابًا» و هر چيز کم و يا زياد و نيک و بدي را در لوح محفوظ ثبت و ضبط نموده ايم. پس گناهکاران گمان نبرند که ما آن ها را در برابر گناهاني عذاب داده ايم که مرتکب آن نشده اند، و گمان نبرند که چيزي از اعمالشان ضايع مي گردد و يا به اندازه ذرّه اي فراموش مي شود. همان طور که خداوند متعال مي فرمايد:« وَوٌضِعَ الکِتَبُ فَتَرَي المُجرِمينَ مُشفِقِينَ مِمَّا فِيهِ وَيَقُولُونَ يوَيلَتَنَا مَالِ هَذَا الکِتَبِ لَا يُغَادِرُ صَغيِرَةَ وَلَاَ کَبيَرَةَ إِلَّا أَحصَها وَوَجَدُوا مَا عَمِلُوا حَاضِراً وَلَا يَظلِمُ رَبُّکَ أَحَدَا» و نامه اعمال گذارده مي شود آن گاه بزهکاران را مي بيني که از آنچه در آن است هراس دارند و مي گويند:« واي بر ما! اين چه کتابي است که هيچ گناه کوچک و بزرگي را نگذاشته مگر آن را برشمرده است؟!» و هر آنچه را که کرده اند حاضر مي يابند و پروردگارت بر هيچ کسي ستم نمي کند.
« فَذُوقُوا» اي تکذيب کنندگان! بچشيد اين عذاب دردناک و رسوايي هميشگي را« فَلَن نَّزِيدَكُمْ إِلَّا عَذَابًا» که در حق شما جز عذاب نخواهيم افزود. پس هر وقت و هر لحظه عذابشان بيشتر مي گردد و اين آيه سخت ترين آيه در بيان شدت عذاب اهل دوزخ است . خداوند ما را از دوزخ در امان دارد.
إِنَّ يَوْمَ الْفَصْلِ كَانَ مِيقَاتًا هر آينه روز داوري روزي است معين
يَوْمَ يُنفَخُ فِي الصُّورِ فَتَأْتُونَ أَفْوَاجًا روزي که در صور دميده شود و شما فوج فوج بياييد
وَفُتِحَتِ السَّمَاء فَكَانَتْ أَبْوَابًا آسمان شکافته شود و هر شکاف دري باشد
وَسُيِّرَتِ الْجِبَالُ فَكَانَتْ سَرَابًا و کوهها روان شوند، و غبار گردند
إِنَّ جَهَنَّمَ كَانَتْ مِرْصَادًا جهنم در انتظار باشد
لِلْطَّاغِينَ مَآبًا طاغيان، را منزلگاهي است
لَابِثِينَ فِيهَا أَحْقَابًا زماني دراز در آنجا درنگ کنند
لَّا يَذُوقُونَ فِيهَا بَرْدًا وَلَا شَرَابًا نه خنکي چشند و نه آب ،
إِلَّا حَمِيمًا وَغَسَّاقًا جز آب جوشان و خون و چرک
جَزَاء وِفَاقًا اين کيفري است برابر کردار
إِنَّهُمْ كَانُوا لَا يَرْجُونَ حِسَابًا زيرا آنان به روز حساب اميد نداشتند
وَكَذَّبُوا بِآيَاتِنَا كِذَّابًا و آيات ما را به سختي تکذيب مي کردند
وَكُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْنَاهُ كِتَابًا و ما همه چيز را در کتابي شماره کرده ايم
فَذُوقُوا فَلَن نَّزِيدَكُمْ إِلَّا عَذَابًا پس بچشيد که جز بر شکنجه شما نخواهيم افزود
خداوند آنچه را که در روز قيامت رخ مي دهد بيان کرد؛ قيامتي که تکذيب کنندگان از آن مي پرسند و مخالفان ستيزه جو آن را انکار مي کنند. و فرمود که آن روزي بزرگ است و آن را خداوند ميعادي براي خلق قرار داده است:« يُنفَخُ فِي الصُّورِ فَتَأْتُونَ أَفْوَاجًا» در صور دميده مي شود و آن گاه شما دسته دسته و گروه گروه مي آئيد و در آن انواع زلزله و آشفتگي ها پيش مي آيد که کودک را پير مي کند و دل ها را به تکان مي اندازد، و کوه ها به حرکت در مي آيند تا به صورت غباري پراکنده در مي آيند و آسمان پاره مي گردد و چند دروازه در آن پديد مي آيد و خداوند ميان خلائق با حکم عادلانه اش داوري مي نمايد و آتش جهنم را که براي سرکشان آماده کرده و جايگاه آنان قرار داده است افروخته مي شود و آن ها تا مدّت زماني طولاني در آن ماندگار خواهند بود.
« أَحْقَابًا» احقاب جمع حقب است و حقب آن گونه که بسياري از مفّسران گفته اند: هشتاد سال يک حقب است.
وقتي وارد دوزخ مي گردند:« لَّا يَذُوقُونَ فِيهَا بَرْدًا وَلَا شَرَابًا» در آن جا نه هواي خنکي مي چشند و نه نوشيدني گوارائي مي نوشند. يعني نه چيزي مي يابند که تن و بدنشان را خنک کند و نه نوشيدني مي يابند که تشنگي آن ها را رفع نمايد.
« إِلَّا حَمِيمًا وَغَسَّاقًا» آنچه مي يابند و مي نوشند فقط آب جوش و داغي است که چهره هايشان را بريان و روده هايشان را پاره پاره مي نمايد. و چيزي ديگر که مي نوشند خونابه و زردآبه است که از بدن دوزخيان بيرون مي آيد و بسيار بدبو و بدمزه است.
آن ها سزاوار اين عقوبت هاي خطرناک و زشت گرديده اند چون اين عقوبت ها در برابر کارهايي که مي کرده اند سزاي مناسب آن هاست و خداوند بر آن ها ستم نکرده بلکه خودشان بر خويشتن ستم نموده اند.
بنابراين اعمالشان را که به سبب آن سزاوار اين سزا گشته اند، ذکر نمود و فرمود:« إِنَّهُمْ كَانُوا لَا يَرْجُونَ حِسَابًا» آنان به زنده شدن پس از مرگ و به اين که خداوند مردم را بر کارهاي نيک و بد جزا و سزا خواهد داد،ايمان نداشتند. بنابراين براي آخرت خود عمل نکردند.
« وَكَذَّبُوا بِآيَاتِنَا كِذَّابًا» و آيات ما را به صورت صريح و روشن تکذيب کردند؛ معجزات نزد آن ها آمد اما آنان با آن مخالفت ورزيدند. « وَكُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْنَاهُ كِتَابًا» و هر چيز کم و يا زياد و نيک و بدي را در لوح محفوظ ثبت و ضبط نموده ايم. پس گناهکاران گمان نبرند که ما آن ها را در برابر گناهاني عذاب داده ايم که مرتکب آن نشده اند، و گمان نبرند که چيزي از اعمالشان ضايع مي گردد و يا به اندازه ذرّه اي فراموش مي شود. همان طور که خداوند متعال مي فرمايد:« وَوٌضِعَ الکِتَبُ فَتَرَي المُجرِمينَ مُشفِقِينَ مِمَّا فِيهِ وَيَقُولُونَ يوَيلَتَنَا مَالِ هَذَا الکِتَبِ لَا يُغَادِرُ صَغيِرَةَ وَلَاَ کَبيَرَةَ إِلَّا أَحصَها وَوَجَدُوا مَا عَمِلُوا حَاضِراً وَلَا يَظلِمُ رَبُّکَ أَحَدَا» و نامه اعمال گذارده مي شود آن گاه بزهکاران را مي بيني که از آنچه در آن است هراس دارند و مي گويند:« واي بر ما! اين چه کتابي است که هيچ گناه کوچک و بزرگي را نگذاشته مگر آن را برشمرده است؟!» و هر آنچه را که کرده اند حاضر مي يابند و پروردگارت بر هيچ کسي ستم نمي کند.
« فَذُوقُوا» اي تکذيب کنندگان! بچشيد اين عذاب دردناک و رسوايي هميشگي را« فَلَن نَّزِيدَكُمْ إِلَّا عَذَابًا» که در حق شما جز عذاب نخواهيم افزود. پس هر وقت و هر لحظه عذابشان بيشتر مي گردد و اين آيه سخت ترين آيه در بيان شدت عذاب اهل دوزخ است . خداوند ما را از دوزخ در امان دارد.